Historia przemysłu fonograficznego przypomina sinusoidę, na której można odnotować jej lepsze i złe chwile. W poszczególnych latach jej istnienia pojawiało się wiele czynników, które powodowały zachwianie tego olbrzymiego kolosa. Obecne czasy pokazują, że tradycyjny biznes muzyczny znowu zostaje zagrożony, a jego Brutusem po raz kolejny staje się Internet.

Wynalezienie w 1877 roku przez Thomasa Edisona pierwszego urządzenia zwanego fonografem, na zawsze zrewolucjonizowało świat muzyki. Sposób odtwarzania dźwięku odbywał się za pomocą woskowych cylindrów, na których zarejestrowany był materiał muzyczny. Minusem tego nośnika, był jednak brak możliwości jego przemysłowego kopiowania.

Z początku firma American Phonography Company, która wprowadziła na rynek wynalazek Edisona nie zamierzała zarabiać na nagrywaniu i sprzedawaniu muzyki. Fonograf miał służyć jako urządzenie biurowe w formie ówczesnego dyktafonu. Po niedługim czasie okazało się, że rynek muzyczny wykorzysta fonograf w zupełnie inny sposób.

Kolejnym krokiem w rozwoju rynku muzycznego było zrewolucjonizowanie go przez wynalazek, jakim był gramofon. Twórcą tego urządzenia był amerykański wynalazca niemieckiego pochodzenia - Emile Berliner. Do odtwarzania dźwięku w tym przypadku posłużyła płyta, na początku wytwarzana z cynku, gumy i szkła, później zaś z szelaku. Emile Berliner chciał, aby jego wynalazek posłużył jako źródło rozrywki w każdym domu.

Wprowadzenie na rynek tych wszystkich wynalazków doprowadziło do utworzenie dwóch najstarszych wytwórni fonograficznych Columbia i Victor, które zajmowały się jednocześnie wydawaniem płyt, jak i produkcją urządzeń do odtwarzania dźwięku.

W 1948 roku nastąpił kolejny rozwój w historii muzyki. Firma CBS-Columbia zaprezentowała nowy nośnik, jakim była płyta winylowa 33 rpm. Wytwórnia RCA wprowadziła natomiast na rynek płytę 45 rpm. Pierwsza z nich stała się standardem dla płyt długo grających zwanych Long Play, a druga dla singli czyli Single Play.

Czarny czwartek

W latach 40. rynek radiowy w Stanach Zjednoczonych opierał się głównie na czterech dużych stacjach i lokalnych rozgłośniach, które z nimi współpracowały. Program opierał się przeważnie na audycjach mówionych, a muzyka pojawiająca się na antenie stanowiła jego niewielką część. Utwory nie były odtwarzane z płyt, lecz grane na żywo przez orkiestrę obecną w studiu. Najpopularniejszym ówczesnym programem był "Your Hit Parade", który opierał się na dziesięciu najlepiej sprzedających się utworach w tygodniu. Muzycy grający piosenki przeważnie nie byli związani z wykonywanym utworem.

Rynek radiowy w Stanach Zjednoczonych zaczął się zmieniać na przełomie lat 40. i 50. ubiegłego stulecia, gdy nowe medium jakim była telewizja zaczynała zdobywać uznanie. Obawa przed upadkiem radia zmusiła właścicieli rozgłośni, do radykalnych zmian uatrakcyjniających audycje. Wynalezienie w tym czasie płyty winylowej ułatwiło rozpoczęcie małej rewolucji. Pierwszą zmianą jaką wprowadzono, było zwiększenie ilości odtwarzanej muzyki. W ten sposób wykreowano osobę DJ-a, odpowiedzialnego za prowadzenie audycji.

Silną stroną radia, które pozwoliło mu zdominować rynek muzyczny, była możliwość słuchania muzyki za darmo. Kryzys gospodarczy panujący wówczas w Stanach Zjednoczonych nie pozwalał każdemu Amerykaninowi, na posiadanie własnego gramofonu i kolekcji płyt. Radio w tym czasie było idealną alternatywą dla mniej zamożnych obywateli, mogący wtedy również cieszyć się z przyjemności słuchania muzyki. Dla całej branży fonograficznej radio było jednak największym wrogiem na rynku muzycznym. Spadek sprzedaży płyt bardzo mocno się odbił na firmach należących do przemysłu fonograficznego.

Nowe zagrożenia

Gdy sytuacja na rynku muzycznym uspokoiła się, jej rytm ponownie zakłócił rozwój nowych nośników dźwięku. Taśma magnetofonowa znana już w czasie II wojny światowej, nie była przez długi czas popularna i jej dystrybucja na skalę masową została wstrzymana przez duże wytwórnie płytowe. Lęk wynikający z obawy przed nagrywaniem muzyki z radia uniemożliwił szybkie wprowadzenie tego wynalazku do powszechnego użytku.

Mniejsze wytwórnie płytowe postanowiły jednak skorzystać z tego doskonałego pomysłu. Dzięki temu taśma magnetofonowa znacznie usprawniła pracę w studiu nagraniowym. Wcześniej rejestrowanie muzyki opierało się na nagrywaniu dźwięku, na tzw. master, z którego wytwarzano metalowy negatyw służący do tworzenia kopii. Minusem tej metody było to, iż jakikolwiek popełniony błąd podczas sesji nagraniowej oznaczał powtórne rejestrowanie materiału od nowa. Znacząco utrudniało to pracę i zwiększało koszt produkcji albumu. Taśma magnetofonowa umożliwiła wyeliminowanie tych problemów i pozwoliła także doprowadzić rolę producentów do kategorii sztuki.

Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku ponownie pojawił się krach na rynku muzycznym, wynikający z kryzysu gospodarczego. Upowszechnienie się kasety magnetofonowej doprowadziło do obniżenia sprzedaży albumów muzycznych. Coraz więcej osób przegrywało muzykę i rezygnowało z kupna płyty.

Płyta kompaktowa, która pojawiła się na świecie w 1982 roku stała się największym przyjacielem, a zarazem wrogiem przemysłu muzycznego. Możliwość zapisania muzyki w jakości cyfrowej i zwiększona objętość płyty, to najsilniejsze cechy tego nośnika dźwięku. Z początku trudno było wprowadzić płytę kompaktową na rynek. Dobrze przyjęła się dopiero w 1988 roku. Ogólne zaakceptowanie nowego nośnika dźwięku i rozwój technologii komputerowej spowodował spadek sprzedaży płyt, wynikający z kopiowania muzyki. Zupełnie podobnie, jak w przypadku kasety magnetofonowej.

Zdjęcie: apple.com

Rok 1991 przyniósł kolejne zmiany w przemyśle muzycznym i ujawnił się największy wróg w obecnej historii biznesu muzycznego. Złym snem, który do dzisiaj nawiedza przemysł fonograficzny, jest format muzyki mp3. Do roku 1999 nie sprawiał on większego problemu, jednak pojawienie się aplikacji Napster zmieniło podejście przemysłu muzycznego do formatu mp3. Program ten umożliwiał darmową wymianę plików muzycznych pomiędzy użytkownikami, co niestety naruszało prawa autorskie twórców. W 2000 roku perkusista zespołu Metallica, Lars Ulrich, wytoczył proces Napsterowi. Naciski wytwórni fonograficznych spowodowały, że aplikacja musiała przyjąć płatną formę.

Ostatnie lata pokazują, że muzyka w postaci plików mp3 może być także dystrybuowana w sposób legalny, przynoszący korzyści twórcom oraz wykonawcom. Tracą na tym jednak duże wytwórnie płytowe i inne firmy powiązane z biznesem muzycznym. Chodzi tutaj o nowe zjawiska, jakimi są netlabele oraz albumy internetowe, będące próbą demokratyzacji muzyki, gdzie każdy ma do niej równy dostęp głównie ze względu na cenę.

Albumy wydawane przez wytwórnie internetowe (netlabele) oferują muzykę, która jest zdecydowanie tańsza od tej wydawanej w tradycyjny sposób. Dzięki elektronicznej formie pomija się takie podmioty, jak firmy dystrybucyjne i tłoczące płyty, co pozwala obniżyć koszt rezygnując z okładki, opakowania itd. Minusem netlabeli jest jednak to, iż skupiają w sobie zazwyczaj artystów niszowych, przez co trafiają do małej grupy odbiorców.

Popularne ostatnio stają się również albumy internetowe, wydawane przez najbardziej znanych i uznanych artystów na świecie. Wielu z nich postanawia odejść od swoich macierzystych wytwórni i rozpocząć działalność na własną rękę, wydając album własnym sumptem. Taki zabieg pozwala im zmaksymalizować zysk z wydanej płyty i dodatkowo zwalczyć piractwo, ponieważ jest ona udostępniona po znacznie niższej cenie. Przykładem może być zespół Radiohead, który w 2007 roku wydał album "In Rainbows" lub Metallica, która była przez długi czas przeciwna udostępnianiu darmowej muzyki w Internecie (konflikt z Napsterem).

Innym zagrożeniem jest tzw. muzyka w chmurze. Usługa świadczona jest np. przez takie firmy, jak Google i Apple. Umożliwia ona zakup muzyki w formie elektronicznej i przechowywanie jej na serwerze bez potrzeby ściągania. Dzięki takiej formie można słuchać swoich ulubionych utworów na każdym urządzeniu mającym dostęp do Internetu. Popularne stały się także firmy świadczące tzw. muzykę strumieniową. Usługa ta polega na wykupieniu abonamentu, który daje dostęp do milionowych zasobów muzyki za niewielka opłatę. Przykładem takich usług jest Deezer lub Spotify. Jak widać jest to bardzo wygodne oraz przyjemne i coraz więcej ludzi decyduje się na taka formę słuchania muzyki.

Ewolucja podstawą rozwoju

Rynek muzyczny jest w ciągłej fazie zmian. Nie wszystkie przemiany są korzystne dla każdego z podmiotów przemysłu muzycznego. W większości czerpią z tego pożytek artyści zwiększający swoje zyski oraz odbiorcy, którzy oszczędzają pieniądze na zakupionej płycie.

Na zmianach dokonujących się w przemyśle muzycznym tracą na pewno firmy dystrybucyjne i tłoczące płyty, które nie są w stanie wygrać z faktem przenoszenia się muzyki do Internetu. Wytwórnie płytowe nie są jednak całkowicie pokrzywdzone, ponieważ utwory i albumy większości artystów należących do danego labelu można kupić także w formie elektronicznej na takich serwisach, jak np. iTunes.

Na razie nikt nie wie, jak potoczą się dalsze losy przemysłu fonograficznego. Może być tak, że tradycyjna forma przetrwa kolejne 100 lat, albo niedługo odejdzie w zapomnienie. Jedno jest jednak pewne - śmierć, podatki i to, że wszystko jest w naszych rękach.

Pod każdym artykułem możesz dołączyć do dyskusji i poznać opinie innych. Zobacz komentarze.


Podobne artykuły
TOP 11
  • 23 styczeń 2015
  •  
Gitarowe riffy wszech czasów

Można powiedzieć, że riff gitarowy w muzyce popularnej odgrywa rolę pierwszoplanową i jest jednym z najważniejszych elementów tworzących kompozycję. To...

Najlepiej ocenione w Muzykopedii

MusicNews

Znamy już wszystkich artystów tegorocznej trasy Męskiego Grania

26 czerwiec 2017

Znamy już wszystkich artystów tegorocznej trasy Męskiego Grania

Męskie Granie powraca już po raz ósmy. Sponsorowana przez Żywiec trasa koncertowa łączy ró...

"Maj, bzy, Rybnik i Ty" po raz drugi

27 kwiecień 2017

Gwiazdy na scenie, moc muzycznych wrażeń i wiosenna energia! Nadchodzi II edycja imprezy p...

Trasa Wojtka Mazolewskiego i jego gości z albumem "Chaos Pełen Idei"

10 marzec 2017

Wojtek Mazolewski koncert Chaos Pełen Idei

Wojtek Mazolewski promując najnowszy album zatytułowany "Chaos Pełen Idei" rusza w trasę w...

Dog Eat Dog i Lacuna Coil kolejnymi gwiazdami Gitarowego Rekordu Guinnessa we Wrocławiu!

7 marzec 2017

Lacuna Coil kolejną gwiazdą Gitarowym Rekordzie Guinnessa we Wrocławiu!

Kolejne gwiazdy światowego formatu dołączają do Koncertu Gwiazd towarzyszącemu biciu Gitar...

Czytelnia

George Michael i jego największe przeboje

26 grudzień 2016

George Michael Tribute

Rok 2016 nie był zbyt łaskawy dla sceny muzycznej. Wielu wielkich artystów pożegnaliśmy be...

Album rodzinny cz.1

23 czerwiec 2014

Zdjęcie: galleryhip.com

Praca w zespole muzycznym nie należy do najłatwiejszych rzeczy. Ciągłe przebywanie z tymi ...

Najważniejsze amerykańskie zespoły metalowe

17 kwiecień 2015

Zdjęcie: dyscolus.com

Stany Zjednoczone to jedno z tych państw na mapie muzycznego świata, które może poszczycić...

Poznaj Deezer Elite i słuchaj muzyki w najwyższej jakości

20 marzec 2015

Zdjęcie: deezer.com

Muzyka w jakości HD jest już dostępna dla użytkowników z wszystkich krajów, w których Deez...

Lustrzane odbicia? cz.2

8 sierpień 2014

Zdjęcie: 9GAG

Przeczytaj drugą część i poznaj pozostałych wykonawców, którzy podczas komponowanie muzyki...

Pół żartem, pół serio cz.2

20 luty 2015

Zdjęcie: ryan-mclaughlin.com

Przeczytaj drugą część i poznaj pozostałych artystów oraz utwory, które od lata bawią ludz...

Asus Essence - esensja dźwięku

5 listopad 2014

ASUS Essence

Seria cyfrowych przetworników dźwięku i wzmacniaczy słuchawkowych ASUS Essence, jako kwint...

Najdroższe teledyski

4 lipiec 2014

Zdjęcie: motspourtous.com

Świat wideoklipów muzycznych można bez problemu nazwać małym Hollywood. Pieniądze jakie są...

Podziel się muzyką!

Zobacz wszystkie utwory

Najnowsze w Muzykopedii

Subskrybuj kanały

Zobacz wszystkie kanały

Muzyczne dyskusje

  • Anja123 powiedział(a) Więcej
    Dawid Podsiadło to moim zdaniem... środa, 21, grudzień 2016
  • ArturExtreme powiedział(a) Więcej
    Bd petarda :]
    piątek, 11, listopad 2016
  • marco powiedział(a) Więcej
    Zapowiada sie na coś na prawdę... czwartek, 10, listopad 2016
  • Anonimowy powiedział(a) Więcej
    [succès amplement mérité, il se... sobota, 22, październik 2016
  • Anonimowy powiedział(a) Więcej
    quel talent et simplicité cette grande dame; sobota, 22, październik 2016
  • Anonimowy powiedział(a) Więcej
    Zapraszam serdecznie :-) Nie pożałujecie xd wtorek, 30, sierpień 2016
  • Wroni powiedział(a) Więcej
    ... wtorek, 30, sierpień 2016